Zorbaşi (Sobaşi – Subaşı) Aşireti’nin Kökeni
Zagros’un kadim halklarından Anadolu’ya uzanan, onur ve dayanışma üzerine kurulu bir ailenin hikâyesi.
“Geçmişini bilmeyen, geleceğini tayin edemez.”
Önsöz
Bu satırların amacı; hiçbir aşiretçilik, ayrımcılık veya etnik köken vurgusu değil, insanı merkeze alarak aile büyüklerimizin emaneti olan bilgi ve birikimi gelecek nesillere armağan etmektir. Her türlü ırk, renk, etnik köken, din, dil ve inanca sonsuz saygıyla; bu mirası naçizane kayıt altına alma gayretindeyiz.
Neder Kabilesi ve Lor Kökeni
Kürt tarihçi Şerefhan Bitlisî’nin 1597’de kaleme aldığı Şerefnâme’de, aşiretimizin bağlı olduğu Neder kabilesinin adı, “Lor” aşiretleri arasında geçmektedir. Norşin’deki en büyük dedemiz Halil Ağa’nın mezar taşında da kabilenin “Neder” mensubiyeti kayıtlıdır.
Asıl Lor’lar; Zagros dağlarının kadim halklarından Lulubi’lerin soyundan gelir ve Cengrewi ile Otri aşiretlerinin çatısı altındaki kabilelerden oluşurdu. Neder, Cengrewi aşiretine bağlı on yedi kabileden biridir.
Yolculuğumuz
- M.Ö. — Kadim Çağlar
Zagros’un Kadim Halkları
Lor’ların ataları, Zagros dağlarının kadim halklarından Lulubi’lerin soyundan gelir. Bu coğrafya, insanlığın yerleşik düzene geçtiği en eski yerlerden biridir.
- 1155 – 1597
Küçük Loristan (Lor Devleti)
Cengrewi ve Otri aşiretleri Zagros’tan inerek bölgeyi ele geçirir; Şücaeddin Hurşidî bağımsızlığını ilan ederek Atabeylik kurar. Loristan, uzun yıllar Cengrewi aşiretine bağlı yöneticiler tarafından idare edilir.
- 1534 – 1623
Bağdat ve Bekir Paşa
Bağdat’ın Osmanlı yönetiminde olduğu dönemde, büyük atamız Bekir Paşa şehrin muhafızlığını üstlenir. Savaş zamanı güvenlik, barış zamanı vergi toplama görevleri sebebiyle kendisine “Subaşı” unvanı verilir — ailemizin bugünkü adının kaynağı.
- 1623
Onurun Bedeli
Bekir Paşa, türlü baskı ve dayatmalara rağmen onurundan ödün vermez. Yedi gün süren ağır işkencelere boyun eğmeyerek inancı ve haysiyeti uğruna direnir; ailesine kahramanca bir miras bırakır.
- Göç
Anadolu’ya Sığınış
Bu olaylardan sonra sağ kalan aile üyeleri Şanlıurfa (Siverek, Viranşehir), ardından Dicle kıyısında Batman’ın Sinan köyüne yerleşir. Onurlarını korumak için verdikleri mücadeleyle anılırlar.
- Norşin (Güroymak)
Halil Ağa ve Yeni Kökler
Halil Ağa ve akrabaları Ahlat üzerinden Norşin’in Erentepe (Taxarez) mahallesine yerleşir. Bugün Norşin’deki Subaşılar Halil Ağa’da birleşir ve aynı atadan çoğalır.
“Subaşı” Unvanının Hikâyesi
Bekir Paşa, Bağdat’ın hem iç hem dış güvenliğinden sorumlu kapıkulu süvarileri arasından seçilmiş; savaş zamanı güvenliği sağlama, barış zamanı vergi toplama görevini yürütmüştür. Bu görevi sebebiyle Osmanlıca’da “Subaşı” unvanını almıştır. Aşiretin daha önce “Zorbaşi” adıyla anıldığı da rivayet edilir; Kürtçe kökenli bu isim “zor (çok)” ve “başi (iyilik)” kelimelerinin birleşimidir.
Halil Ağa’nın Soyundan Gelen Soyisimler
Bugün ailemiz, alfabetik sırayla aşağıdaki soyisimler altında yaşamını sürdürmektedir. Bir soyada tıklayarak o soydan gelen kişileri görebilirsiniz.
Detaylar için bir soyadına tıklayın
Bu miras; bugün Subaşı Vakfı’nın gayesinde belirtildiği gibi, “Subaşı ailesi” adını ilelebet yaşatma ve aile birliğini güçlendirme arzusuyla geleceğe taşınmaktadır.